İSTİKLAL HARBİ’NİN HEDEFLERİ NELERDİ?
Ahmed Kabaklı’nın kitabından:
21 Nisan’da yazılan ve ‘Hey’et-i Temsiliye Namına Mustafa Kemal’
imzasını taşıyan bir tamim de Meclis’in açılış töreninde altı maddede
ilan ediliyordu: (Sadeleştirerek sunuyorum.)
”1) Allah’ın izniyle, Nisan’in 23′üncü günü, Cuma namazından sonra,
Ankara’da Büyük Millet Meclisi açılacaktır.
2) Vatanın istiklali, saltanat ve hilafet makamının kurtarılması gibi
en mühim ve hayati görevleri yerine getirecek olan TBMM’nin açılış
gününü Cuma’ya rastgetirmek, bugünün hayrından faydalanmak ve
açılıştan önce muhterem mebusların hepsiyle Hacı Bayram-ı Veli Camii
şerifinde Cuma namazı kılınarak Kur’an’ın nurlarından ve namazlardan
istifade olunmak içindir. Devamını oku »
Sırbistan’ın İttifak Devletlerince işgali tehlikesi belirince, bir Fransız tümeni Çanakkale’den getirilerek, 5 Ekim 1915′te Selanik’te karaya çıkarıldı. Bir İngiliz tümeniyle bir Fransız tugayı da daha sonra bu birliğe katıldı. Böylece Makedonya cephesi açılmış oldu. 20. Türk Kolordusu ile birtakım Alman ve Bulgar birlikleri İngiliz ve Fransızların karşısında yer aldı. Devamını oku »
Bu cephede faaliyet 1917 yılında başladı. Halep’te 1917 yılında Bağdat’ı geri almak amacıyla 7. Ordu kuruldu. Ordunun ihtiyaçları için Almanlardan yardım sağlandı. 6. ve 7. Ordu’dan oluşan Yıldırım Ordular Grubu kurularak, komutanlığına Alman General Falkenhayn getirildi. Devamını oku »
Bu cephe, İngilizlerin petrol sahalarını ele geçirmek amacıyla, 15 Ekim 1914′te Bahreyn’i ve 23 Kasım 1914′te Basra’yı işgali üzerine açıldı. Yerli askerlerle karışık Osmanlı kuvvetleri işgale karşı koyamadı. İngilizler, İran’da Ahvaz’ı da ele geçerdiler.
20 Aralık 1914′te, Basra’yı geri almak amacıyla cephe komutanlığına atanan, Yzb. Süleyman Bey askeri aşiretlerden ve gönüllülerden yararlanarak topladığı kuvvetle, 12 Nisan 1915′te taarruz etti. Şuaybiye Savaşında başarılı olamadı ve Kutülamare’ye çekildi. İntihar etti. İngilizler burayı da ele geçirip Bağdat’ı almak için, General Townshend komutasında saldırdılar. Devamını oku »
İngilizler 1914 yılı Aralık ayında Türk dostu saydıkları Hidiv Abbas Hilmi Paşa’yı yönetimden uzaklaştırarak, Mısır ve Süveyş Kanalı’na tamamen egemen oldular.
Bahriye Nazırı ve 4. Ordu Komutanı Cemal Paşa’nın, 14 Ocak 1915′te 14.000 deveyle iki koldan Süveyş Kanalı’na yaptığı harekat (1.Kanal Savaşı) başarılı olamadı. 4 Şubat 1915′te Birüsseba-Gazze’ye geri dönüldü. Devamını oku »
Halk arasında Yemen cephesi adıyla da anılır. I. Dünya Savaşı boyunca Osmanlı Devleti 4 Tümenlik bir kuvvetle Arabistandaki kutsal İslam şehirlerini korumaya çalıştı. 7. Kolordu’nun birer tümeni Hicaz, Asir, San’a ve Hudeybe’de konuşlandırılmıştı. Uzaklık sebebiyle bu tümenlere yeni asker, malzeme ve silah desteği sağlanamıyordu. 1916 yılında İngilizlerin kışkırtmasıyla, Araplar kendilerini koruyan Osmanlı Kuvvetlerine karşı ayaklandı. Mekke Şerif’i Hüseyin, bağımsızlığını ilan etti. Yemen’de İmam Yahya Osmanlılara bağlı kalırken Asir’de Seyyid İdris de ayaklanmaya katıldı. Devamını oku »
Romanya, 17 Ağustos 1916′da bir anlaşma imzalayarak İtilaf Devletlerinin yanında savaşa girdi. 28 Ağustos’da Avusturya’ya saldırdı. Bunun üzerine İttifak Devletleri de Romanya’ya savaş açtı. Devamını oku »
1914 yılında savaş başlayınca Ruslar Galiçya’yı işgal ettiler. 1915 yılında Almanlarca takviye edilen müttefik güçler, Rusları mağlup ederek tekrar Galiçya’yı ele geçirdiler. 1917 yılı Temmuzunda Ruslar Galiçya’da tekrar taarruza geçtiler. Başlangıçta hızla ilerleyen Rus birlikleri, on gün sonra duraklayarak geri çekildiler. I. Dünya Savaşı’nda Macaristan’ın kuzeydoğusuna düşen Galiçya (Lehistan) bölgesinde bir Osmanlı Kolordusu Alman, Macar ve Avusturya kuvvetleriyle birlikte Ruslara karşı savaştı.
2 Kasım 1914′te Rus kuvvetlerinin Kars’a doğru taarruzuyla cephede savaşlar başladı. 6/9 Kasım 1914′te Ruslarla Köprüköy savaşı yapıldı. Ruslar yenilince biraz geri çekildiler. 22 Aralık 1914′te Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın çetin kış şartlarını rağmen Sarıkamış civarında Ruslara karşı yaptığı harekatta 3. Ordu’ya mensup askerlerden çoğu donarak şehit oldu. 60.000 şehit verildi.
1915 yılı baharında Ermenilerle birleşerek güçlenen Rus birliklerinin taarruzu başarılı oldu. Ruslar, Van ve Malazgirt’i aldılar 22 Temmuzda başlayan karşı taarruzla Van ve Malazgirt 25/26 Temmuz 1915′te kurtarıldı. Devamını oku »
I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin en başarılı olduğu cephe Çanakkale Cephesidir. Dünya tarihinin en kanlı savaşı bu cephede cereyan etmiştir.
İngiltere ve Fransa, müttefikleri Rusya’yla birleşerek savaşın seyrini lehlerine çevirmek istiyordu. Rus ekonomisi savaşın yükünü kaldıramaz hale gelmişti. İtilaf Devletleri Osmanlı Devletini saf dışı bırakmak, Rus Ordusuna gerekli askeri yardımı ve malzemeyi en hızlı bir şekilde ulaştırmak, Kafkasya Cephesinde bunalan Rusya’yı rahatlatmak ve Türk Ordusunun geri çekilmesini sağlamak için Çanakkale Boğazına harekat düzenlediler. İngiliz ve Fransız savaş gemilerinin Çanakkale Boğazı’ndan geçişlerine 18 Mart 1915′te başarıyla karşı konuldu. İtilaf Devletleri donanması ağır kayıplar verince, Gelibolu Yarımadası’na asker çıkarıp kara muhaberelerini başlattılar. 25 Nisan 1915′te Arıburnu’na çıkan düşman kuvvetlerini, Mustafa Kemal’in komuta ettiği birlik Conkbayırı’nda durdurdu. Bu başarı üzerine, Mustafa Kemal albaylığa yükseltildi. Devamını oku »
